Klantonderzoek door banken — wat te doen?

Klantonderzoek: noodzakelijk, ingrijpend en vaak onduidelijk. Wat te doen?

Banken voeren steeds vaker uitgebreid klantonderzoek uit. Dit gebeurt niet alleen bij ongebruikelijke transacties of bij klanten met hoger risico op witwassen of financiering van terrorisme, maar ook op basis van meldingen uit (openbare) media of interne risicobeoordelingen. Banken hebben op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (Wwft) vergaande verplichtingen om cliënten te identificeren, risico’s in kaart te brengen en het financiële systeem te beschermen tegen misbruik.

In de praktijk leidt een Wwft-onderzoek regelmatig tot vragenlijsten, verzoeken om aanvullende informatie of zelfs tot een dreiging met beëindiging van de bankrelatie. Hoe moet u daar juridisch op reageren en welke risico’s lopen klanten wanneer zij niet (volledig) meewerken?

1. Waarom banken klantonderzoek doen

Banken zijn op grond van de Wwft verplicht om:

• klanten continu te screenen op integriteitsrisico’s;
• ongebruikelijke transacties te onderzoeken;
• inzicht te krijgen in bedrijfsactiviteiten en geldstromen.

Een klantonderzoek kan al bij de eerste signalen starten, maar het kan ook voortvloeien uit een reguliere risicoanalyse die banken periodiek uitvoeren.

2. Wwft, vragen en medewerking: wat zijn uw verplichtingen?

In beginsel is een klant verplicht om (redelijke) vragen van de bank te beantwoorden en documenten te verstrekken die nodig zijn voor het onderzoek. Deze verplichting vloeit indirect voort uit de Wwft-verplichtingen van de bank én de redelijkheid en billijkheid die geldt in de contractuele relatie tussen bank en klant .

Praktisch betekent dit:

• geef tijdig antwoord op vragen;
• vraag om verduidelijking als onduidelijk is wat er precies gevraagd wordt;
• laat u juridisch adviseren bij onduidelijke of onredelijke vragen.

Het risico van het niet beantwoorden of onvolledig beantwoorden van vragen kan significant zijn: banken zijn op grond van de Wwft soms verplicht de relatie te beëindigen als het onderzoek niet kan worden afgerond.

3. Samenhang met beëindiging van de bankrelatie

In eerdere blogs hebben wij stilgestaan bij de beëindiging van de bankrelatie. Zoals we daar hebben beschreven, hebben banken een contractuele zorgplicht én moeten zij een opzegging toetsen aan redelijkheid en billijkheid. Dit speelt ook bij klantonderzoek: het weigeren van medewerking kan ertoe leiden dat de bank — soms terecht — de relatie beëindigt. Zie mijn eerdere blog hierover: https://fennekadvocaten.nl/beeindiging-bankrekening-advocaat

Klantonderzoek door banken — wat te doen als de bank vragen stelt?

Als u wordt geconfronteerd met een klantonderzoek:

• Reageer snel en zorgvuldig;
• Vraag om specificatie. Wat wil de bank precies weten en waarom?
• Documenteer uw antwoorden. Bewaar correspondentie en bewijsstukken.
• Overweeg tijdig juridische bijstand. Zeker als de bank dreigt de relatie te beëindigen.

Een proactieve aanpak kan voorkomen dat een klantenonderzoek uitmondt in een conflict over beëindiging van de bankrelatie.

Advocaat helpt bij klantonderzoek door banken

Onze advocaat Amsterdam Lisa behandelt veel zaken waarbij vele cliënten worden blootgesteld aan omvangrijke vragen vanwege een klantonderzoek door banken. Soms kan dat ook ertoe leiden dat de bankrelatie wordt beëindigd en daarover geprocedeerd moet worden. Als ook u daarmee geconfronteerd wordt en u juridisch advies wenst, kunt u vrijblijvend contact opnemen met advocaat Lisa Jie Sam Foek.