Beslaglegging: Wat is het, hoe werkt het en wat kunt u ertegen doen?

In Nederland is het mogelijk om relatief snel conservatoir beslag te leggen. Dit is een krachtig middel wanneer een factuur onbetaald blijft of eigendommen teruggevorderd moeten worden. Veel schuldenaren zullen dan snel betalen, maar dat hoeft niet terecht te zijn.

Beslaglegging is ingrijpend, juridisch complex en zeker niet zonder risico voor de beslaglegger.

Hoe werkt beslagleggen precies? Welke vormen zijn er? Wanneer is het zinvol en – minstens zo belangrijk – kunt u er preventief of achteraf iets tegen doen? In deze blog geven we antwoord op de belangrijkste vragen. Bij vragen kan u altijd aan advocaat beslaglegging Jasper Hagers vrijblijvend een e-mail sturen.

Wat is dan beslaglegging?

De wet maakt onderscheid tussen twee hoofdvormen van beslag:

Conservatoir beslag (Veiligstellen)

Conservatoir beslag dient ter zekerheid en wordt gelegd voordat de rechter een definitieve uitspraak heeft gedaan in de hoofdzaak. Het is van groot belang te benadrukken dat er wel een rechter naar het verzoek tot conservatoir beslag kijkt, maar die toetsing is marginaal: de schuldenaar wordt vrijwel altijd niet gehoord.

• Doel: Voorkomen dat de schuldenaar zijn geld uitgeeft of goederen verduistert voordat de rechtszaak is afgerond.
• Voorbeeld: Een ondernemer met een onbetaalde factuur legt beslag op de bankrekening van de debiteur. Gedurende de procedure blijft dit saldo bevroren.

Executoriaal beslag (Uitwinnen)

Executoriaal beslag is pas mogelijk nadat er een vonnis van de rechter ligt. Dan kan de deurwaarder aan de slag.

Doel: De inbeslaggenomen goederen verkopen of het bevroren banktegoed opeisen om de schuld daadwerkelijk te betalen (executie = uitwinning).

Hoe werkt beslaglegging? Een stappenplan

U hebt een vordering van op een klant die niet betaalt. U hebt al gemaild en gebeld, maar er wordt gewoonweg niet betaald. Er komen (bijvoorbeeld) alleen smoesjes of u hoort al helemaal niets.

Stappenplan beslaglegging

1. Het Verzoekschrift: uw advocaat dient een verzoekschrift in bij de rechtbank om ‘verlof’ (toestemming) te vragen voor beslaglegging. Hierin wordt de vordering omschreven en begroot.  Ook wordt aangegeven waarop beslag wordt gelegd (bijvoobeeld bij de bank). Het kan zijn dat uw advocaat uw klant nog eenmaal moet aanschrijven. Misschien heeft dat het gewenste effect en is beslaglegging uiteindelijk niet nodig.
2. Toetsing: De rechter toetst het verzoek aan de hand van de Wet, meer in het bijzonder aan het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Ook wordt getoetst aan de Beslagsyllabus. In Nederland wordt dit verlof vaak snel en zonder hoor en wederhoor verleend. Toch is de ontwikkeling dat rechters kritischer kijken én meer het belang van uw klant in acht nemen, omdat uw klant in dit proces niet wordt gehoord. De rechter moet dus afgaan op wat u (door uw advocaat) aan hem of haar voorhoudt.
3. De Deurwaarder: Zodra de advocaat het verlof ontvangt, stuurt hij dit naar de deurwaarder. Alleen een deurwaarder kan het beslag daadwerkelijk leggen.
4. De Beslaglegging: De deurwaarder betekent het beslag. Daar zijn kosten aan verbonden, die verhaald kunnen worden op de klant.
5. Het Gevolg: als er (bijvoorbeeld) beslag wordt gelegd op een bankrekening, is die bankrekening meteen bevroren en zal uw klant mogelijk u snel willen bellen.

Let op: na het leggen van conservatoir beslag moet u binnen een vastgestelde termijn (meestal 14 dagen) de hoofdprocedure (dagvaarding) starten. Doet u dit niet, dan vervalt het beslag. Vaak is dat niet nodig, omdat de klant (in het voorbeeld) u al belt of al wil betalen. Als het gaat om een complexe en betwiste vordering, zal dat anders zijn.

Wanneer is beslagleggen zinvol?

Beslag is mogelijk voor geldvorderingen (verhaalsbeslag), maar ook om spullen terug te krijgen, zoals een uitgeleende auto (beslag tot afgifte).

In de praktijk adviseren wij beslaglegging vooral bij hoge vorderingen. De redenen hiervoor zijn strategisch:

• Drukmiddel: Door de impact van een bevroren bankrekening is de wederpartij vaak plotseling bereid om te betalen of te schikken.
• Zekerheid: U weet in een vroeg stadium of er überhaupt geld te halen valt (“van een kale kip kun je niet plukken”)

De grens van wanneer u wel of niet beslag moet leggen, is niet eenvoudig te zeggen. Soms is de kwestie principieel en worden ook bij lagere vorderingen beslag gelegd. Meestal is het wel zo dat het pas zinvol is vanaf een bepaalde omvang. Er moeten toch kosten gemaakt worden. Er zijn ook alternatieven. U kunt bijvoorbeeld ook meteen (zonder beslaglegging) een procedure starten. Dat dwingt uw klant om actie te ondernemen en kan ook al het gewenste effect hebben.

Wat kunt u doen tégen een beslaglegging?

Is er bij u beslag gelegd? Dan staat u niet machteloos. Er zijn diverse manieren om van een beslag af te komen:

• Zekerheid stellen (Bankgarantie): U kunt het beslag opheffen door ‘vervangende zekerheid’ te stellen. U stort het geëiste bedrag op een derdengeldenrekening of regelt een bankgarantie. Het beslag vervalt, en u kunt weer over uw rekeningen beschikken terwijl u doorprocedeert over de claim.
• Opheffingskortgeding: Is het beslag onterecht, onnodig zwaar of procedureel onjuist gelegd? Dan kan uw advocaat een kort geding starten om het beslag direct te laten opheffen door de rechter.
• Schikken: Vaak is beslaglegging het moment waarop partijen alsnog om tafel gaan om een slepende procedure te voorkomen.

Contact over beslaglegging?

Wilt u meer weten over de mogelijkheden om uw vordering veilig te stellen? Of bent u geconfronteerd met een beslaglegging en zoekt u verweer? Jasper Hagers is gespecialiseerd in beslaglegging.

Neem gerust contact op (jasper@fennekadvocaten.nl).